RSS

ชีวประวัติท่าน อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก เราะหิมะฮุลลอฮ (ตอนที่ 3)

25 ก.ค.

عبد الله بن المبارك2ชีวประวัติท่าน อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก เราะหิมะฮุลลอฮ
(ตอนที่ 3 : ความสมถะ-ความสำรวมตน-มารยาท-ความใจบุญ)
แปลและเรียบเรียงโดย Zunnur

ความสมถะ(ซุฮดฺ)และสำรวมตน(วะเราะอฺ)ของท่านอิบนุล มุบาร็อก 

ความหมายเดิมของความสมถะคือ การทำให้หัวใจเป็นศูนย์จากชีวิตดุนยา มิใช่การทำให้เป็นศูนย์จากมันเพียงแค่ที่มือ ท่านอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก คือพ่อค้า แต่ท่านกระทำมันโดยมีเจตนาเพื่อเชื่อเหลือพี่น้องของท่าน เพื่อการทำฮัจญ์ ญิฮาด และความดีงามอื่นๆ

รายงานจากอลี บิน อัลฟุฎ็อยลฺ กล่าวว่า : ฉันได้ยินบิดาของฉันพูดกับอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ว่า “ท่านสั่งให้เราสมถะ ดูแคลนชีวิตดุนยา และให้ใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย แต่เราเห็นว่าท่านขนย้ายสินค้าจากคุรอซานไปยังมักกะฮฺ(เพื่อทำธุรกิจ) มันเป็นไปได้อย่างไร?” อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ตอบว่า “ฉันกระทำเช่นนั้นมิใช่อื่นใดนอกจากเพื่อรักษาใบหน้า เชิดชูเกียรติ และใช้มันเป็นสื่อการเคารพภักดีต่ออัลลอฮ ฉันไม่เคยมองสิทธิใดของอัลลอฮ นอกจากว่าฉันจะต้องรีบเร่งไปสู่มันจนกระทั่งฉันสามารถดำรงรักษามันได้” อัลฟุฎ็อยลฺ จึงกล่าวกับท่านว่า “โอ้อิบนุล มุบาร็อก ช่างสวยงามเหลือเกิน หากชีวิตดุนยานั้นได้เป็นสื่อในการอิบาดะฮฺต่ออัลลอฮ”[1]

อินชาอัลลอฮ เราจะได้เห็นภาพสิ่งนี้ชัดขึ้นในบทเกี่ยวกับมารยาทและความใจบุญของท่าน วิธีการใช้จ่ายทรัพย์สินไปในการภักดีต่ออัลลอฮ ผู้ทรงยิ่งใหญ่และสูงส่งยิ่ง ที่บ่งชี้ถึงหัวใจที่ศูนย์ต่อดุนยา เฉกเช่นที่อุละมาอ์ส่วนหนึ่งได้กล่าวเอาไว้ว่า “ชีวิตดุนยานั้นคือสื่อเพื่อการประกอบคุณงามความดี”

ส่วนความสำรวมตนของท่านอิบนุล มุบาร็อกนั้น ท่านอัลหะสัน ได้กล่าวเอาไว้ว่า “ฉันเคยเห็นนกพิราบตัวหนึ่งบินอยู่รอบบ้านของอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก แล้วอิบนุล มุบาร็อก ก็พูดขึ้นว่า ‘เมื่อก่อนเรารับเอาประโยชน์จากลูกนกพิราบตัวนั้น แต่วันนี้เราไม่เอาจากมันแล้ว’ ฉันถามเขาว่า ‘ทำไม?’ อิบนุล มุบาร็อก ตอบว่า ’มันได้ผสมพันธ์กับนกพิราบตัวอื่นและครองคู่อยู่ด้วยกัน และเรารังเกียจที่จะรับเอาประโยชน์จากไข่ของมัน’”[2]

รายงานจากอัลหะสัน บิน อะเราะฟะฮฺ กล่าวว่า : อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก กล่าวกับฉันว่า “ฉันเคยยืมปากกาด้ามหนึ่งที่แผ่นดินชาม ฉันจึงเดินทางไปเพื่อคืนปากกาด้ามนั้นแก่เจ้าของมัน เมื่อฉันไปถึงมัรวา(ขณะเดินทางกลับ) ปรากฏว่าปากกายังคงอยู่กับฉัน โอ้อบูอลี(อัลหะสัน บิน อะเราะฟะฮฺ) ฉันจึงกลับไปยังแผ่นดินชามอีกครั้ง จนกระทั่งฉันสามารถคืนปากกาด้ามนั้นแก่เจ้าของมันได้”[3]

รายงานจากอลี บิน อัลหะสัน บิน ชะกีก กล่าวว่า : ฉันเคยได้ยินอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก กล่าวว่า “ฉันชื่นชอบการปฏิเสธ 1 ดิรฮัมที่มาจากสิ่งที่คลุมเครือ(ชุบฮาต)มากกว่าการบริจาค 100,000-600,000 ดิรฮัม”[4]

รายงานจากอิยาช บิน อับดุลลอฮ กล่าวว่า : อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก กล่าวว่า “เมื่อคนๆหนึ่งห่างไกลจาก 100 ร้อยอย่างและไม่ห่างไกลจาก 1 อย่าง เขาก็ยังไม่ใช่ผู้ที่ตักวา หากคนๆหนึ่งสำรวมตน(วะเราะอฺ)จาก 100 อย่างและไม่สำรวมตนจาก 1 อย่าง เขาก็ยังไม่ใช่ผู้ที่สำรวมตน และใครก็ตามที่มีพฤติกรรมโง่เขลาในตัวเขา เขาก็เป็นคนที่โง่เขลา ท่านไม่เคยได้ยินพระดำรัสของอัลลอฮุ ตะอาลา ต่อนบีนูหฺ อะลัยฮิสสะลามหรือ? เมื่อท่านกล่าวว่า

إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي

            แท้จริงลูกชายของข้าพระองค์เป็นคนหนึ่งในครอบครัวของข้าพระองค์  (ฮูด 11 : 45)

ดังนั้นอัลลอฮุ ตะอาลา จึงตรัสว่า

إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ ۖ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ ۖ فَلَا تَسْأَلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ

            แท้จริงเขามิได้เป็นคนหนึ่งในครอบครัวของเจ้า แท้จริงการกระทำของเขาไม่ดี ดังนั้นเจ้าอย่าร้องเรียนต่อข้าในสิ่งที่เจ้าไม่มีความรู้  (ฮูด 13 : 46)”[5]

มารยาทและความใจบุญของท่านอิบนุล มุบาร็อก 

อิสมาอีล อัลคุฏ็อบ กล่าวว่า : มีรายงานมายังฉันว่า อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก เคยมาหาหัมมาด บิน ซัยดฺ แล้วบรรดานักหะดีษก็พูดกับหัมมาดว่า “ขอให้อบูอับดิรเราะหฺมานรายงานหะดีษแก่พวกเราหน่อยสิ” หัมมาดพูดว่า “โอ้อบูอับดิรเราะหฺมาน ท่านช่วยรายงานหะดีษแก่พวกเขาหน่อยสิ เพราะพวกเขาขอเรื่องนั้นมาทางฉัน” อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก กล่าวว่า “สุบหานัลลอฮ…โอ้อบูอิสมาอีล ฉันต้องรายงานหะดีษให้แก่พวกเขา ทั้งๆที่ท่านก็อยู่ที่นี่อย่างนั้นหรือ?” หัมมาดพูดว่า “ฉันจะกล่าวสาบานเพื่อให้ท่านทำสิ่งดังกล่าว(หมายถึง ฉันขอจริงๆ ขอให้ท่านกระทำสิ่งนั้น)” อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก จึงกล่าวขึ้นว่า “พวกท่านทั้งหลายจงรับไป(คือ พวกท่านทั้งหลานจงฟังให้ดี)…อบูอิสมาอีล หัมมาด บิน ซัยดฺ ได้เล่าแก่เราว่า….” เขาไม่ได้รายงานตัวอักษรใดๆเลยนอกจากว่ามันคือสิ่งที่มาจากหัมมาดเท่านั้น!! [6]

อบูอัลอับบาส บิน มัสรูก กล่าวว่า : อิบนุ หุมัยดฺ ได้เล่าให้แก่เรา เขากล่าวว่า “เคยมีคนๆหนึ่งจามใกล้อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก(และไม่ได้อ่านดุอาอ์) อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก จึงพูดกับเขาว่า “เมื่อคนๆหนึ่งจาม เขาต้องกล่าวว่าอะไร?” คนๆนั้นตอบว่า “อัลหัมดุลลอฮ” อิบนุล มุบาร็อก จึงตอบว่า “ยัรหะมุกัลลอฮ” เขา(อิบนุ หุมัยดฺ)กล่าวว่า : เราทุกคนรู้สึกประหลาดใจกับมารยาทที่ดีงามของเขา”[7]

ท่านอับดุลลอฮ บิน อับดุลลอฮ ส่งเสริมให้เรียนรู้เรื่องมารยาทและได้อธิบายสถานะ(ที่สูงส่ง)ของมารยาทแก่ผู้คน

อบูนุอัยมฺ อุบัยดฺ บิน ฮิชาม กล่าวว่า : ฉันได้ยินอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก กล่าวกับบรรดานักหะดีษว่า “ท่านทั้งหลายมีความต้องการในมารยาทที่เล็กน้อยมากกว่าความรู้ที่มากมาย”

อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก กล่าวว่า “เราแสวงหามารยาท ขณะที่ผู้คนที่มีมารยาทล่วงเลยผ่านพวกเราไป”[8]

ยะหฺยา บิน ยะหฺยา อัลอันดะลูสีย์ กล่าวว่า “วันหนึ่งพวกเราอยู่ที่มัจญ์ลิสของมาลิก ขณะนั้นอิบนุล มุบาร็อก ได้รับอนุญาตจากมาลิกให้สามารถเข้าร่วมในมัจญ์ลิสของเขาได้ เราเห็นมาลิกถอยห่างจากที่นั่งของเขาในมัจญ์ลิส ต่อมามาลิกก็เชิญอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อกให้มานั่งใกล้เขา ฉันไม่เคยเห็นเขาถอยห่างจากที่นั่งของเขาและมอบที่นั่งของตนให้แก่ใครคนอื่นจากอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก เลย แล้วก็มีคนๆหนึ่งอ่านให้แก่มาลิก เขาอ่านบางอย่าง มาลิกถามอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ว่า ‘ท่านคิดเห็นอย่างไรกับเรื่องนี้?’ อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ตอบคำถามด้วยเสียงที่เบา แล้วเขาก็ลุกขึ้นเดินออกไป มาลิกรู้สึกประหลาดใจกับมารยาทของเขามาก แล้วมาลิกก็พูดกับพวกเราว่า ‘นี่คืออับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ฟะกีฮฺ(ผู้ที่มีความรู้ความเข้าใจที่ลึกซึ้ง)แห่งเมืองคุรอซาน’”[9]

นอกจากจะเป็นคนที่มีมารยาทและบุคลิกภาพที่ดีแล้ว อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ยังเป็นคนที่ใจบุญมากและมักจะเสียสละและบริจาคอยู่เสมอ เรื่องราวเกี่ยวกับความใจบุญของท่านนั้นมากมายและเป็นที่รู้กัน แต่เราจะนำเสนอแค่เพียงบางส่วนเท่านั้น

ส่วนหนึ่งคือดังที่มีระบุในหะดีษที่รายงานโดยอัลเคาะฏีบด้วยสายรายงานของเขาเอง จากหิบบาน บิน มูซา เขากล่าวว่า “อิบนุล มุบาร็อก เคยถูกตำหนิเนื่องจากได้แบ่งทรัพย์สินแก่ประชาชนในหลายๆประเทศ แต่ไม่แจกจ่ายแก่ประชาชนในประเทศของตนเอง” ได้ยินคำตำหนิและการดูแคลนเช่นนั้น ท่านจึงพูดว่า “ฉันรู้ดีถึงสถานะของชนกลุ่มหนึ่งที่มีความประเสริฐและความดีงาม พวกเขาแสวงหาหะดีษและมีความสัจจริงในการแสวงหามัน เนื่องด้วยความต้องการของผู้คนที่มีต่อพวกเขา พวกเขามีความจำเป็น(ต่อทรัพย์สินนั้น) หากเราเมินเฉยต่อความจำเป็นของพวกเขา พวกเขาก็จะไม่สามารถตอบสนองความจำเป็นของพวกเขาต่อหะดีษได้ และหากเราช่วยเหลือพวกเขา พวกเขาก็จะสามารถเผยแพร่ความรู้แก่อุมมะฮฺของท่านนบีมุหัมมัด ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ และฉันไม่รู้ว่ามีสิ่งใดหลังจากความเป็นนบีที่จะดีกว่าการเผยแพร่ความรู้”[10]

รายงานจากอลี บิน ค็อชร็อม กล่าวว่า : สะละมะฮฺ บิน สุลัยมาน เล่าให้แก่ฉัน เขากล่าวว่า “ชายคนหนึ่งเคยมาหาอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก แล้วขอให้เขาช่วยจ่ายหนี้ให้แก่เขา ท่านจึงเขียนจดหมายถึงผู้ที่ส่งชายคนนั้นมา และเมื่อจดหมายไปถึง เขาก็ถามว่า ‘หนี้สินที่เจ้าของให้เขาจ่ายนั้นเป็นจำนวนเท่าไหร่?’ ชายคนนั้นตอบว่า ‘700 ดิรฮัม’ ปรากฏว่าอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ได้เขียนจดหมายเพื่อส่งเงินจำนวน 7,000 ดิรฮัมแก่เขา อัลวากิลจึงทดสอบความถูกต้องหรือความแน่ใจ ท่านตอบว่า ‘แท้จริงอัลฆ็อลลาต(รายได้ที่ได้รับจากพืชผล)ย่อมสูญสลาย’ แล้วอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ก็เขียนจดหมายเขียนว่า ‘หากรายได้จากพืชผลนั้นสูญสลาย ดังนั้นอายุก็สูญไปด้วยเช่นกัน ดังนั้นจงมอบให้แก่เขาซึ่งสิ่งที่ปากกาของฉันได้เขียนไป(คือเงินบริจาคจำนวน 7,000 ดิรฮัมเพื่อปลดหนี้ให้แก่เขา)’”[11]

รายงานจากมุหัมมัด บิน อีซา ว่าเขากล่าวว่า : โดยปกติแล้วอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก จะเดินทางกลับไปยังฏ็อรสูส และเขามักจะหยุดพัก ณ ที่พักแห่งหนึ่งที่ริกเกาะฮฺ มีเยาวชนคนหนึ่งที่คอยเดินทางไปมาจัดการธุระให้แก่เขาพร้อมกับศึกษาเรียนรู้หะดีษ วันหนึ่งท่านได้เดินทางมายังที่พักแห่งนั้น แต่กลับไปเจอกับเยาวชนคนนั้น ท่านจึงรุ่มร้อนใจแล้วออกไปต่อสู้(ญิฮาด)พร้อมกับกองทัพมุสลิม ภายหลังกลับมาจากการต่อสู้ ท่านก็มายังที่พักแห่งนั้นอีกครั้งและสอบถามถึงเยาวชนคนนั้น ผู้คนแจ้งว่าเยาวชนคนนั้นถูกจับตัวไปเนื่องจากหนี้สินที่ยังไม่จ่าย อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก จึงสอบถามเกี่ยวกับคนที่เป็นเจ้าของหนี้สินนั้น แล้วท่านก็รีบจ่ายหนี้ให้แก่เยาวชนคนนั้น แต่ท่านขอมิให้เจ้าของหนี้เล่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ให้ใครรู้ในขณะที่ท่านยังมีชีวิตอยู่ เยาวชนคนนั้นถูกปล่อยตัว แล้วรีบเดินทางไกลประมาณ 3 มัรฮะละฮฺ(ประมาณ 12 ไมลค์)ไปหาอับดุลลอฮแล้วได้พบเจอท่าน ณ ที่พักที่ริกเกาะฮฺ อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ถามฉันว่า “เจ้าไปไหนมา? ฉันไม่เห็นเจ้าที่บ้านพักเลย?” เยาวชนคนนั้นตอบว่า “ครับ โอ้อบูอับดิรเราะหฺมาน ฉันถูกจับตัวไปเพราะหนี้สิน” อิบนุล มุบาร็อก ถามต่อว่า “แล้วเจ้าถูกปล่อยมาได้อย่างไร?” เขาตอบว่า “มีคนๆหนึ่งมาจ่ายหนี้ให้กับฉัน ฉันจึงถูกปล่อยตัว ฉันไม่รู้ว่าเขาคนนั้นเป็นใคร” อิบนุล มุบาร็อก พูดว่า “โอ้หนุ่มเอ๋ย จงสรรเสริญต่ออัลลอฮเถิด” เยาวชนคนนั้นไม่รู้เลย(ว่าใครคือคนที่จ่ายหนี้ของเขา) นอกจากภายหลังที่อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ได้เสียชีวิตไป [12]

รายงานจากอุมัร บิน หัฟศฺ อัศศูฟีย์ ที่มันบิจญ์ กล่าวว่า : อับดุลลอฮเคยออกไปจากบัฆดาดเพื่อเดินทางไปยังอัลมัศศีเศาะฮฺ โดยมีคนที่สมถะและนักอิบาดะฮฺเป็นเพื่อนร่วมทาง เขากล่าวกับพวกเขาว่า “ท่านทั้งหลายคือผู้ที่มีจิตใจ พวกท่านรู้สึกละอายเมื่อได้รับสิ่งบริจาค โอ้เยาวชนเอ๋ย จงพาเรือมา” แล้วเขาก็วางผ้าบนเรือนั้น แล้วกล่าวว่า “พวกท่านทุกคนจะต้องวางสิ่งที่มีไว้ใต้ผ้านั้น” แล้วคนหนึ่งในหมู่พวกเขาก็ใส่เงิน 10 ดิรฮัมเข้าไป และอีกคนวางไป 20 ดิรฮัม แล้วเขาก็มอบเงินให้พวกเขาไปยังอัลมัศศีเศาะฮฺ ต่อมาอิบนุล มุบาร็อก ก็กล่าวว่า “นี่คือประเทศของคนที่เดินทางไปหาสนามรบ เราจะมอบส่วนแบ่งแก่พวกเขา” แล้วอิบนุล มุบาร็อก ก็มอบ 20 ดีนารแก่คนๆหนึ่ง เขาคนนั้นพูดว่า “โอ้อบูอับดุรเราะหฺมาน ฉันเคยให้เพียงแค่ 20 ดิรฮัมเองน่ะ” อิบนุล มุบาร็อก กล่าวว่า “แล้วทำไมท่านถึงปฏิเสธสิริมงคลในการบริจาคที่อัลลอฮได้มอบให้แก่นักต่อสู้ล่ะ?”[13]

รายงานจากมุหัมมัด บิน อลี บิน ชะกีก จากบิดาของเขา เล่าวว่า เมื่อฤดูฮัจญ์มาถึง พี่น้องของอิบนุล มุบาร็อก ที่อาศัยอยู่ที่มัรวาได้รวมตัวกันและมาพบเจอเขา พวกเขากล่าวว่า “โอ้อบูอับดุรเราะหฺมาน เราจะร่วมเดินทาง(ไปทำฮัจญ์)กับท่าน” อิบนุล มุบาร็อก จึงพูดว่า “เอาค่าใช้จ่ายของพวกท่านมาสิ” แล้วเขานำเงินค่าใช้จ่ายนั้นเก็บไว้ในตู้และปิดล็อคมัน หลังจากนั้นเขาก็เช่า(ยานพาหนะ)ให้แก่พวกเขาและพาพวกเขาออกจากมัรวาเดินทางไปยังบัฆดาด เขารับผิดชอบค่าใช้จ่ายของพวกเขาและเลี้ยงพวกเขาด้วยอาหารที่อร่อย

ต่อมา อิบนุล มุบาร็อก ก็พาพวกเขาออกไปจากบัฆดาดด้วยเสื้อผ้าที่ดี(เขาซื้อเสื้อผ้าที่สวยงามให้แก่พวกเขา)ที่ทำให้พวกเขาดูสมบูรณ์แบบ จนกระทั่งพวกเขาได้มาถึงเมืองของท่านเราะสูล ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม (มะดีนะฮฺ) เมื่อพวกเขามาถึงมะดีนะฮฺ อิบนุล มุบาร็อก กลับกับพวกเขาทีละคนทุกคนเลยว่า “มีอะไรที่ครอบครัวของท่านสั่งให้ท่านซื้อมาจากเมืองมะดีนะฮฺไหม?” เขาตอบว่า “สิ่งนี้และสิ่งนั้น” ต่อมาอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ก็พาพวกเขาออกไปยังมักกะฮฺ เมื่อพวกเขามาถึงมักกะฮฺและประกอบพิธิฮัจญ์เสร็จแล้ว อับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ก็กล่าวกับพวกเขาทุกคนว่า “มีอะไรที่ครอบครัวของท่านสั่งให้ซื้อจากมักกะฮฺบ้าง?” เขาตอบว่า “สิ่งนี้ สิ่งนี้ และสิ่งนี้” แล้วเขาก็ซื้อให้

หลังจากนั้นอับดุลลอฮ บิน อัลมุบาร็อก ก็พาพวกเขาออกจากมักกะฮฺ เขายังคงรับผิดชอบค่าใช้จ่ายของพวกเขาจนกระทั่งกลับไปถึงมัรวา เมื่อพวกเขากลับไปถึงมัรวา อิบนุล มุบาร็อก ก็ทาสีบ้านของพวกเขา 3 วันหลังจากนั้น เขาก็จัดงานเลี้ยงและมอบเสื้อผ้าให้แก่พวกเขา ขณะที่พวกเขากำลังรับประทานอาหารและดื่มเครื่องดื่มนั้น เขาก็ขอให้พาตู้มา เมื่อตู้มาถึงเขาก็เปิดมันออกและมอบค่าใช้จ่ายสำหรับการทำฮัจญ์ที่พวกเขาได้รวบรวมมาก่อนหน้านี้ เขาเขียนชื่อของทุกๆคนไว้บนพัสดุห่อค่าใช้จ่ายสำหรับการทำฮัจญ์นั้น [14]

____________________________

[1] ดู ตารีค ดิมัชกฺ (38/381) และตารีค บัฆดาด (10/160)

[2] ดู ศิฟะตุ อัศศ็อฟวะฮฺ (136)

[3] ดู ตารีค ดิมัชกฺ (38/240)

[4] ดู ศิฟะตุ อัศศ็อฟวะฮฺ (139)

[5] ดู สิยัร อะอฺลาม อันนุบะลาอ์ (8/399)

[6] ดู สิยัร อะอฺลาม อันนุบะลาอ์ (8/382 , 383) และตารีค บัฆดาด (10/155)

[7] ดู สิยัร อะอฺลาม อันนุบะลาอ์ (8/383)  , หิลยะฮฺ อัลเอาลิยาอ์ (2/170) และตารีค บัฆดาด (10/155)

[8] ดู ตารีค ดิมัชกฺ (38/350)

[9] ดู ตะฮฺซีบ อัตตะฮฺซีบ (5/337)

[10] ดู ตารีค บัฆดาด (10/160)

[11] ดู สิยัร อะอฺลาม อันนุบะลาอ์ (8/386)

[12] ดู สิยัร อะอฺลาม อันนุบะลาอ์ (8/386 , 387) , ตารีค บัฆดาด (10/159) และศิฟะตุ อัศศ็อฟวะฮฺ (4/142)

[13] ดู สิยัร อะอฺลาม อันนุบะลาอ์ (8/385 , 387) และตารีค บัฆดาด (10/157 , 158)

[14] ดู ตะฮฺซีบุ อัลกะมาล (16/21) และตารีค ดิมัชกฺ (38/357 , 358)

 

 

ป้ายกำกับ: , , , , , , , , , ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
Blog Abu Umamah™

Media Belajar Dan Berbagi Ilmu Islam Ahlussunnah Wal Jama'ah

Attachment Parenting by Baannada : บ้านณดา

เพจเลี้ยงลูกเชิงบวกแนว Attachment Parenting และรวมไอเดียการเล่นในครอบครัว และไฟล์กิจกรรมปริ๊นฟรีสำหรับเด็ก

Insyaflah, wahai Salafy!

Kalau tidak ada yang menjelaskan ... bagaimana ummat bisa tahu ?

faham.wordpress.com

Tugas pertama kita adalah memahami Islam, bukan sekedar mengetahui dalilnya

irwandizakaria-blog

Berikan yang Terbaik, Insya Allah akan Dapat Yang Terbaik

LA TAHZAN

ไม่จุดเริ่มต้นไม่มีที่สิ้นสุด

Terjemah Kitab Salaf

membumikan dakwah ahlus sunnah

Bahasa Arab Jarak Jauh at-Taisir

Mempelajari Bahasa al-Qur'an dan as-Sunnah

abusaifillah

Islam is the way of life.

Ibnu Taimiyah

Menguak keagungan seorang Syaikhul Islam

Abu Salma

Homepage Pribadi Abu Salma Muhammad

ABU MUSA AL-ATSARI

Belajar Islam, Menikmati Alam

Meniti Jalan menuntut Ilmu

Membuka Jalan Menuju Surga...

bushrohouse

ห้องสมุดบ้านบุชรอ : ห้องสมุดเพื่ออุมมะฮฺ

Para Ulama Ahlul Hadits

Biografi Ahlul Hadits, Para Sahabat, Tabi’in dan Tabiut Tabi’in beserta Keluarga Rasulullah صلى ا لله عليه وسلم

Salafy

Meneladani Generasi Terdahulu yang Shalih

%d bloggers like this: